ULUSLAR ARASI KARA TAŞIMACILIĞI ve KDV İADESİ
ULUSLAR ARASI KARA TAŞIMACILIĞI
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 14. maddesinin verdiği yetkiye istinaden 84/8889 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında deniz, hava, kara ve demiryolu ile yapılan yük ve yolcu taşıma işleri, taşımacılığın;
Türkiye’de başlayıp yabancı bir ülkede sona ermesi ,
Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye’de sona ermesi
Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye’den geçerek yabancı bir ülkede sona ermesi koşulu ile vergiden istisna edilmiştir.
Mükellefler bu hizmetleri kapsamında KDV’siz fatura kesebilir, yüklendikleri KDV’leri indirebilir, indirimle gideremedikleri KDV’leri nakden veya mükellefin kendisinin, ortaklarının veya mal ya da hizmet satın aldığı kişilerin vergi borçlarına, ithalat sırasında uygulanan vergilere, Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) prim borçlarına mahsuben talep edebilirler.
Yazımızda, karayolu ile uluslar arası kara taşımacığında mevzuat hükümleri irdelenmeye çalışılacak olup, özellikle kdv iade taleplerinde özellik arz konular açıklanmaya çalışılacaktır. Deniz, hava ve demiryolu ile yapılan taşıma hizmetleri bu yazımızın konusu dışında tutulmuştur.
A ) İSTİSNA KAPSAMINDAKİ İŞLEMLER
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 14/1 maddesi çerçevesinde istisnaya konu işlemleri basit bir şekilde aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz.
– Uluslar arası yük veya yolcu taşıma hizmetleri
– İstisna kapsamına giren taşıma faaliyetlerinin tamamının veya bir kısmının başka taşımacılara yaptırılması halinde, gerek taşıma işini yaptıran firmaya karşı muhatap olarak işi yüklenen organizatör firmanın, gerekse ikinci derece yüklenici olarak fiili nakliyeyi gerçekleştiren firmanın bu faaliyetleri
– İstisna kapsamındaki taşıma işlerine ait bilet satışı yapan mükelleflerin, uluslararası taşımacılığa ait bilet satışı komisyonları.
– Taşıma araçlarının tahliye işlemlerinin gecikmesi nedeniyle alınan ek ödemeler
– Taşımacılık faaliyetlerinin erken bitirilmesi sebebiyle alınan ek primler
– Yük veya yolcu bulma şeklindeki aracılık hizmetleri de istisnanın kapsamına girmektedir. Ancak İstanbul Vergi Dairesi’nin 30.07.2008 tarih ve 6683 sayılı “Uluslar arası taşımacılık komisyon bedellerinin KDV karşısındaki durumu” başlıklı muktezasında taşımacılık işinin tamamıyla firmaca üstlenilmesi veya bir kısmının başka alt yüklenicilere yaptırılması durumunda ne firmanın ne de alt yüklenicinin vergiye tabii olmayacağı belirtildikten sonra konuyla ilgili şu açıklamalara yer verilmiştir.
“Ancak, taşımacılık işinin firmanızca üstlenilmeksizin diğer bir ifade ile sadece uluslar arası taşımacılıkla ilgili olarak araca yük bulma ya da yüke araç bulma şeklinde verilen aracılık hizmeti ile bu faaliyet dolayısıyla alınan komisyonlar, uluslar arası taşımacılık hizmeti olarak değerlendirilmeyeceğinden genel oranda KDV’ne tabi olacaktır.”
Yine İstanbul Vergi Dairesi’nin “Uluslararası nakliye işine aracılık hizmeti” konulu bir başka muktezasında “Taşımacılık hizmetinin tamamının daireniz mükellefi ………………………………… Ltd.Şti. tarafından üstlenilmiş olması halinde…” denilmek suretiyle taşımacılık işinin tamamının aracı firma tarafından üstlenilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Uygulamada nakliye firmalarının Karayoluyla uluslararası taşımacılık
yapabilmeleri için Bakanlıktan yetki belgesi alınmaları zorunludur.
Ancak bazı firmalar çeşitli sebeplerden ötürü yetki belgesini almak
yerine yetki belgesi sahibi başka firmalarla taşıt sözleşmesi yapmak
suretiyle yetki belgeli firmaların unvanı altında uluslar arası
taşımacılık faaliyetlerini devam ettirmektedirler. Maliye Bakanlığı’nın
01.12.1999 tarih ve 52418 nolu verdiği mukteza bu konuyu ele almış
ve aynen şu ifadelere yer verilmiştir.
” Bu nedenle C2 yetki belgesi olmayan firmaların “Karayoluyla
Uluslararası Yolcu ve Eşya Taşımaları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine
göre sözleşme yapmak suretiyle kiraladıkları araçları ile yaptıkları
taşımacılık işlemi de Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 14. maddesiyle
düzenlenen istisna kapsamına girmektedir.”
Ancak İstanbul Valiliği İl Defterdarlığı ise, iade taleplerinde mükerrerliği
önlemek maksadıyla 05.04.200 tarih ve 2453 sayılı muktezasında şu açıklamalara
yer vermiştir.
“Bu durumda, adı geçen şirketin C-2 yetki belgesine sahip olmadığından
ve uluslararası yük ve taşımacılığı C-2 yetki belgesine haiz olan
……………………….Tic.Koll.Şti. adıyla
gerçekleştirildiğinden,……………………………Tic.Koll.Şti.nin bağlı bulunduğu
vergi dairesine bu işlemle ilgili olarak herhangi bir iade mahsup
talebinde bulunmayacağına dair taahhütname vermesi halinde, uluslararası
taşımacılık istisnası kapsamında işlem yapılması mümkün olabilecektir.”
Böylece yetki belgesine haiz olan firma kendisinin gerçekleştirmediği,
sadece yetki belgesinin kullanıldığı taşımalarla ilgili olarak kendi
vergi dairesinden bu taşımalara ilişkin KDV iade talebinde bulunmayacağına
dair bir taahhütname almalı, iade talebinde bulunacak asıl yüklenici firma
ise bu taahhütnameyi iade veya mahsup talebinde bulunurken kendi vergi
dairesine ibraz etmelidir.
Uluslar arası taşımacılık faaliyetinde bulunacak firmalara araç kiralanması ise kesinlikle istisnanın kapsamı dışındadır. Çünkü araç sahibi hiçbir şekilde taşımanın yüklenicisi değil, ve doğacak herhangi bir ihtilafta da sorumluluğu olmayacaktır.
B) ULUSLAR ARASI KARA TAŞIMACILIĞINDA YÜKLENİLEN KDV’NİN MAHSUBEN VEYA NAKDEN İADESİ
1) Mahsuben ve 1.000 YTL’ye Kadar Nakden İadeler
- Mükellef kurumlar uluslar arası kara taşımacılığı kapsamında yüklendikleri ve indirimle gideremedikleri KDV’leri mükellefin kendisinin, ortaklarının veya mal ya da hizmet satın aldığı kişilerin vergi borçlarına, ithalat sırasında uygulanan vergilere, Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) prim borçlarına mahsuben talep edebilirler. Mahsup işlemlerinde iade sınırsız olup, mahsuben iade talepleri teminat yeminli mali müşavir raporu veya inceleme raporu aranmaksızın yerine getirilir. Ancak mahsuben iade taleplerinin yerine getirilebilmesi için aşağıdaki belgelerin vergi dairesine ibrazı gerekmektedir. (Aşağıda başlıklar halinde sayılan bu belgelere ilişkin önemli açıklamalara yazımızın Nakden İadeler başlıklı B/2 bölümünde yer verilmiştir.)
– Mahsup talep dilekçesi
– Uluslar arası Taşımacılığı Tevsik Edici Belgeler (Tır Karnesi, Triptik Belgesi, Kara Manifestosu, mükelleflerin düzenledikleri faturalar, bu faturaları teyit eden taşımayı yaptıran müesseselerin düzenleyip tasdik edecekleri listelerinin onaylı örnekleri)
– Uluslar arası Nakliye Faturaları veya Fatura Bilgilerini İçeren Onaylı Listeler
– İndirilecek, Hesaplanan ve Yüklenilen KDV Listeleri
- Maliye bakanlığı yukarıdaki belgelerin ibrazı durumunda mükelleflerin 1.000 YTL’ye kadar olan nakden iade taleplerini de herhangi bir rapor veya teminat istemeksizin yerine getirmektedir.92 seri nolu genel tebliğ
2) 1.000 YTL’yi Aşan Nakden İade Talepleri
Firmaların 1.000 YTL’yi aşan nakden iade talepleri yeminli mali müşavir raporu ile veya inceleme raporu düzenlenmesi suretiyle veya kadar teminat gösterilerek, istenebilir.
– KDV iade talebinin 1.000 YTL’yi aşan tutar kadar teminat gösterilerek istenmesiyle ilgili esaslar 84 nolu KDV genel tebliğinde düzenlenmiştir. Bu tebliğe göre temelde üç çeşit teminattan söz edebiliriz.
a) İndirimli teminat (%4 olarak belirlenen, %8 olarak belirlenen)
b) Normal Teminat
c) Yükseltilmiş Teminatlar
Teminat uygulaması kapsamında verilen teminat mektupları inceleme raporu veya YMM tasdik raporuna istinaden iade edilir.
– Mükellefler vergi incelemesi yoluyla iade taleplerini bir dilekçe ile yaparlar. İnceleme başlamadan önce talepten vazgeçilerek teminat karşılığı veya YMM tasdik raporu ibrazı ile iade talep edilmesi de mümkündür. İnceleme başladıktan sonra talepte bulunulması halinde ise, bu talep inceleme elemanının genel esaslara göre iade yapılmasına engel bir görüşünün bulunmaması halinde yerine getirilir.
Uluslar arası Kara Taşımacılığından Doğan Nakit İadelerinin YMM Raporu ile Yapılması
Yeminli mali müşavir raporu ile nakden iade taleplerinde tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin iade talepleri bir üst sınır aranmadan yerine getirilir. Tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükellefler için ise 2008 yılı itibariyle 267.000 YTL’yi aşmayan kısmın YMM raporu ile alınması mümkündür.
- YMM raporunda aşağıdaki hususların yer alması gerekmektedir;
– Rapor dispoziyonuna göre belirlenmiş olan genel firma bilgileri.
– Taşımanın yapıldığı araç ve araçlara ait bilgilere (plakası, markası, yaşı, istiap haddi) taşıma faaliyetlerinin tamamının veya bir kısmının başka firmalara yaptırılması halinde, bu firmaların adı, adresi, vergi dairesi ve hesap numaraları ile araçlara ait diğer bilgilere yer verilecektir (plakası, markası, yaşı istiap haddi vb.)
– İstisnaya konu uluslar arası taşımacılık faaliyetini tevsik edici belgelerin ve iadesi istenecek ilgili gider belgelerinin doğruluğunun tespiti
– Taşımanın başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki uzaklık kilometre olarak belirtilecektir.
– Yüklenilen ve iadesi istenecek vergilerin hesaplanmasına ilişkin açıklamalar.
– Yapılan işe göre özellik arz eden konuların açıklamaları.
- YMM Raporu İle İbrazı Gereken Belgeler;
Tır Karnesi; Karayolu ile uluslar arası taşımacılıkta kullanılan esas belge Tır Karnesi’dir. TIR karnesinin birinci sayfasının ve Türkiye sınır kapılarından giriş veya çıkışlarda bu kapı Gümrüklerine bırakılan nüshasının dip koçanının onaylı bir örneği yeterli olmaktadır. Maliye Bakanlığı’nın 23/01/2004 tarih ve KDVK-8 / 2004-8 sayılı sirkülerinde ise “Katma Değer Vergisi Kanununun 14 üncü maddesine göre taşımacılık istisnası kapsamına giren taşımalarda TIR karnesi kullanılması halinde TIR karnesinin birinci sayfasının ve gümrük kapılarında bırakılan nüshasının dipkoçanlarının tasdikli fotokopilerinin tevsik işlemi için yeterli sayılması ve tüm dip koçan fotokopilerinin tek sayfa olarak istenmemesi uygun görülmüştür.” denilmektedir. Böylece ilgili sayfanın dipkoçanının onaylı fotokopisinin ibrazı yeterli olacaktır.
Tır Karnesinin düzenlenmediği durumlarda onaylı Triptik Belgesi, Kara Manifestosu veya mükelleflerin düzenledikleri faturalar, bu faturaları teyit eden taşımayı yaptıran müesseselerin düzenleyip tasdik edecekleri listelerinin onaylı örnekleri ile taşımacılık istisnasının beyanı mümkündür.
Öte yandan Maliye Bakanlığının CMR Belgelerinin Tır Karnesi yerine tevsik edici belge olarak kabul edilmemesi gerektiği hakkında iki ayrı mukteza yayınlamıştır. ((B.07.0.GEL.0.53/5314- 405-9373 01/03/2005), (01/09/2004 B.07.0.GEL.0.53/5314-395-40619))
Uluslar arası Nakliye Faturaları veya Fatura Bilgilerini İçeren Onaylı Listeler; Uluslar arası taşımacılık faturalarının imzalı ve kaşeli fotokopileri veya Fatura bilgilerini (Faturanın tarihi, numarası, hizmetin yapıldığı kişi ya da kurumun adı/unvanı, vergi numarası, vergi dairesi, hizmetin cinsi, miktarı, tutarı ) içeren listelerin mükellefçe imza ve kaşe kullanmak suretiyle onaylanmış örneklerinin YMM raporu ile birlikte ibrazı gerekmektedir.
İndirilecek, Hesaplanan ve Yüklenilen KDV Listeleri; 84 Seri No.lu KDV Genel Tebliği’nde ihracat istisnasından doğan iade alacaklarında ibraz edilmesi gerektiği belirtilirken uluslar arası taşımacılık işlemlerinden doğan KDV iade taleplerinde de ibraz edilmesi gerektiği açıkça belirtilmemiştir. Ancak uygulamada bu listelerin ibrazı zorunlu olup indirilecek KDV listeleri
“ … satıcıların adı veya unvanına göre alfabetik sırada veya alış tutarlarına göre; fatura veya benzeri belgenin tarihi, numarası, satıcının adı, soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, mal veya hizmetin cinsi, miktarı, bedeli ve hesaplanan katma değer vergisi tutarına (aynı satıcıdan birden fazla sayıda alınan belgelerde, belge adedi itibarıyla toplamları yazılır) yer verilerek (2) örnek olarak düzenlenmesi, her sayfanın altına “Listelerde yer alan bilgilerin doğruluğunu taahhüt ve herhangi bir yanlışlık olduğunun tespiti halinde uygulanacak müeyyideleri kabul ederim.” şerhi konularak, işletme yetkilileri tarafından isim ve unvan kaşeleri kullanılmak ve düzenleme tarihi belirtilmek suretiyle imzalanması gerekir. Şu kadar ki, tutarı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddin (2008 yılı için 600 YTL) altında kalan mal veya hizmet alımları bu listede tek kalemde gösterilebilir” 84 Seri No.lu KDV Genel Tebliği Hesaplanan ve İhraç edilen malın bünyesine giren vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösteren tabloları (Yüklenilen Listeleri) ise İndirilecek KDV listeleri gibi düzenlenecektir. Ancak uygulamada bazı vergi daireleri 600 YTL’lik alt sınırı sadece indirilecek KDV listeleri için kabul etmekte diğer iki liste için ise bütün kalemleri görmek istemektedir. Kanımızca bu konuya bir açıklık getirilmesi, farklı vergi dairelerindeki farklı uygulamalardan vazgeçilmesi gerekmektedir.
YÜKLENİLEN KDV VE İADE TUTARININ HESAPLANMASI
Uluslar arası kara taşımacılığı kapsamında iadesi talep edilecek KDV tutarının hesaplanmasında;
a) Eğer firma münhasıran uluslar arası taşımacılık işiyle iştigal ediyorsa yüklendiği KDV’nin tümünü, o ayki istisna hâsılatının %18’ini aşmamak koşuluyla genel oranla sınırlı olmak kaydıyla talep edebilir.
b) Eğer firma uluslar arası taşımacılığın yanında istisna kapsamında yer almayan işlemleri de birlikte gerçekleştiriyorsa,
– Uluslar arası seferler kapsamında yüklendiği direkt giderlere ilişkin KDV’yi indirilebilir, indirimle giderilemeyen KDV’lerin tamamı nakden/mahsuben talep edilebilir. Mazot alımları, araç bakım-onarım giderleri, araç takip sistemleri, lastik alımları sebebiyle katlanılan giderler, bu kapsamdaki giderlere örnek olarak gösterilebilir.
– Öte yandan firmanın genel giderleri, uluslar arası taşımacılık işiyle doğrudan ilişkilendirilemeyeceğinden bu KDV’lerden istisna kapsamındaki taşımaya isabet eden tutarlar hesaplanmalıdır. Bu hesaplama, istisna hasılat tutarının o dönemdeki toplam hasılata oranlanması veya istisna kapsamındaki faaliyetlerde kat edilen km’nin toplam kat edilen km’ye oranlanması suretiyle yapılabilir.
Örnek Uygulamalar;
1) Gelirler Matrah KDV
Yurt İçi Hasılat – –
Yurt Dışı Hasılat 150.000 –
Giderler Matrah KDV
Mazot Alımı 68.000 12.240
Araç Bak. On. 12.000 2.160
Genel Giderler 6.800 1.224
Lastik Alımı 4.000 720
Hesaplanan KDV : 0
İndirilecek KDV : 16.344,00
Yurt İçi Hâsılat : 0
Yurt Dışı Hasılat: 150.000
İadesi İstenebilecek KDV = 12.240 + 2.160 + (1.224 X Yüklenim Oranı) +720
Yüklenim Oranı (Yurt Dışı Hasılat /Toplam Hasılat) : 150.000/150.000= 1
İadesi İstenebilecek Maksimum İade Tutarı = İstisna Hasılat Tutarı X 0,18 (150.000 X0,18=) 27.000
İade Tutarı = 16.344,00
2) Gelirler Matrah KDV
Yurt İçi Hasılat 350.000 63.000
Yurt Dışı Hasılat 650.000 –
Giderler Matrah KDV
Mazot Alımı ( Yurt Dışı Taşımacılık İçin) 320.000 57.600
Mazot Alımı (Yurt İçi Taşımacılık İçin) 85.000 15.300
Araç Bak.(Yurt İçi Hasılat İçin) 19.000 3.420
Genel Giderler 98.000 16.540
Lastik Alımı ( Yurt Dışı Taşımacılık İçin) 9.750 1.755
Hesaplanan KDV : 63.000
İndirilecek KDV : 85.925
Devreden KDV : 152.568
Yurt İçi Kat Edilen Yol : 4.550 km
Yurt Dışı Kat Edilen Yol: 12.350 km
Yüklenim Oranı (Yurt Dışı Kat Edilen Yol /Toplam Kat Edilen Yol ) 12.350/16.900= 0,73
İadesi İstenebilecek KDV = 57.600 + (16.640 X Yüklenim Oranı) +1.755
İadesi İstenebilecek Maksimum İade Tutarı = (İstisna Hasılat Tutarı X 0,18) 650.000 X0,18 = 117.000
ð İade Tutarı = 57.600 + (16.640 X0,73) + 1.755 = 71.502,20
Böylece Beyannamede;
Hesaplanan KDV : 63.000
İndirilecek KDV : 85.925
Önceki Dönemden Devreden KDV : 152.568
Sonraki Döneme Devreden KDV : 103.990,80
İade Edilmesi Gereken KDV : 71.502,20
Olarak beyan edilecektir.
AMORTİSMANA TABİİ İKTİSADİ KIYMETLERE İLİŞKİN KDV’NİN İADESİ
24 Seri No’lu katma değer vergisi genel tebliğinin ’amortismana tabi iktisadi kıymetlerde iade uygulamasına’ ilişkin (E) bölümünde de “Faaliyetleri kısmen veya tamamen “iade hakkı doğuran işlem”lerden oluşan mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymet için ödedikleri vergilerin iadesi mümkün bulunmaktadır. “İade hakkı doğuran işlemler” Katma Değer Vergisi Kanununun 32 nci maddesinde sayılan istisnalar ile değişik 29/2’nci maddesinde belirtilen temel gıda maddelerine ilişkin işlemlerdir. Bu işlemler dolayısıyla yüklenilen vergiler, indirimin mümkün olmaması halinde mükellefe iade edilebilmektedir. İade kapsamına mal ve hizmet alışları yanında genel giderler ve amortismana tabi iktisadi kıymetler için ödenen vergiler de dahildir. Ancak, bir vergilendirme döneminde iade edilecek vergi, o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedelin % 10’u olarak hesaplanan miktardan fazla olamayacaktır.” denilmektedir.
39 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin D bölümünde ise “Yüklenilen vergiler kapsamına, iade hakkı doğuran işlemle ilgilendirilebilen normal alış ve giderler, genel imal ve genel idare giderleri ile amortismana tabi iktisadi kıymet için yapılan harcamalara ilişkin vergiler girmektedir” ifadelerine yer verilmiştir.
Konuyla ilgili İstanbul Defterdarlığının 08.07.2003 tarihli “ Uluslararası Taşımacılık faaliyetinde kullanılmak üzere satın alınan Treyler için ödenen KDV’nin genel KDV oranından fazla olması” başlıklı muktezanın sonuç bölümünde ise ” ………………………..AŞ.’nin uluslararası taşımacılık faaliyetinde kullanılmak üzere satın aldığı amortismana tabi iktisadi kıymetler (treyler) için ödediği Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılması, indirilemeyen kısmın ise o dönemdeki iade hakkı doğan işlemlere ait bedelin genel vergi oranı ( %18) ile sınırlı olmak şartıyla iade ve mahsup talep edilmesi mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, iadenin sözü edilen treylerle uluslararası taşımacılık faaliyetinin bulunduğu dönemlerde yapılabileceği yani ilgili dönemde Uluslar arası taşımacılıkta kullanılmayan treylere ait ödenen vergilerin bu dönemde iadesinin talep edilemeyeceği tabiidir” denilerek konuya açıklık getirilmiştir. Yine Danıştay’ın aynı yönde kararları mevcuttur .(Danıştay Yedinci Daire Esas No: 1090/4432 Karar No. : 1992/1229)
Yukarıdaki açıklamalardan da açıkça anlaşılacağı üzere mükellefler, amortismana tabii iktisadi kıymetlere (ATİK) ilişkin KDV’lerin de iadelerini genel vergi oranı ile sınırlı olmak şartıyla isteyebilirler. Genel vergi oranını aşan kısmın ise gelecek dönemlerde iadesi aynı şartların sağlanması koşuluyla mümkündür. Ancak bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, kalan bu tutarların hesaplanan KDV ile ilişkilendirilmesi gerektiğidir. Elbette ki ATİK’lerin genel gider niteliğinde olması halinde bunların da yüklenim oranı ile çarpılmak suretiyle istisna kapsamındaki hasılata isabet eden tutarın hesaplanması gerekmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar bir örnek olay ile daha açıklayıcı bir şekilde ifade edilebilir.
Gelirler Matrah KDV
Yurt İçi Hasılat 500.000 90.000
Yurt Dışı Hasılat 987.000 –
Giderler Matrah KDV
Mazot Alımı ( Yurt Dışı Taşımacılık İçin) 487.000 87.660
Mazot Alımı (Yurt İçi Taşımacılık İçin) 238.000 42.840
Araç Tak Sis. (Yurt Dışı Taşımacılık İçin) 28.000 5.040
Genel Giderler 67.000 12.060
Lastik Alımı ( Yurt Dışı Taşımacılık İçin) 87.000 15.660
Yukarıdaki giderlere ilaveten firma toplam 600.000 YTL maliyet bedelle bir adet çekici ve bir adet treyler satın almıştır. Araç münhasıran yurtdışı seferlerde kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca dönem içerisinde 14.300 YTL maliyet bedelli Genel Gider niteliğinde ATİK harcaması olmuştur.
Hesaplanan KDV : 90.000
İndirilecek KDV : 230.980
Devreden KDV : 78.000
Direkt Yüklenilen Giderlere İlişkin İnd. KDV 108.360
Satın Alınan Araçlara Ait İnd KDV 108.000
GYG İndirilecek KDV 12.060
Diğer ATİKlere ait İnd KDV (Genel Gider Niteliğindeki ATİKler) 2.574
TOPLAM İND KDV 230.994
Hesaplanan KDV’nin önceki dönemlerden devreden KDV’den mahsubundan sonra 12.000 YTL hesaplanan KDV bakiye kalmış olup bu tutarın da bu dönem faaliyetleri kapsamında oluşan ve aşağıda 4’e ayırdığımız indirilecek KDV’den nispetleri oranında mahsup edilmesi gerekmektedir.
108360/230994=0,46 => 0,46 X 12.000= 5.629,23
108000/230994=0,46 => 0,46 X 12.000= 5.610,53
12060/230994=0,05 => 0,052 X 12.000= 626,50
2574/230994=0,01 => 0,01 X 12.000= 133,71
Böylece indirilecek KDV;
Direkt Yüklenilen Giderlere İlişkin İnd. KDV 108.360 – 5.629,23 = 102.730,77
Satın Alınan Araçlara Ait İnd KDV 108.000 – 5.610,53 = 102.389,47
GYG İndirilecek KDV 12.060 – 626,50 = 11.433,50
Diğer ATİK’lere ait KDV (Genel Gider Niteliğindeki Atikler) 2.574 – 133,71 = 2.440,29
TOPLAM İND KDV = 218.994,03
Net İndirilecek KDV tutarına ulaştıktan sonra, genel giderlere ait indirilecek KDV’lerin yüklenim oranı ile çarpılarak istisna kapsamındaki hasılata isabet eden tutar hesaplanması ve iade tutarına bu kısım eklenmesi gerekmektedir.. Direkt yüklenilen giderlere ilişkin İndirilecek KDV’nin ise tamamı iade tutarına eklenmelidir.
Yurt Dışı Hasılat 987.000
Yurt İçi Hasılat 500.000
Toplam Hasılat 1.487.000
Yüklenim Oranı (987.000/1.487.000=) 0,66
Direkt Yüklenilen Giderlere İlişkin İnd. KDV 102.730,77
GYG İndirilecek KDV (11.433,50 X 0,66) 7.546,11
Toplam 110.276,88
Satın Alınan Araçlara Ait İnd KDV 102.389,47
Diğer ATİK’lere ait KDV (Genel Gider Niteliğindeki Atikler) (2.440,29 X 0,66) 1.610,59
Toplam 104.000,06
İade Tutarı (104.000,06+110.276,88=) 214.276,94
Ancak yukarıdaki açıklamalarda değinildiği üzere dönem içerisinde iadesi istenebilecek tutarın, o dönemdeki istisna hasılat tutarının %18’ini aşmaması gerekmektedir.
Yurt Dışı Hasılat = 987.000 => 987.000 X 0,18 = 177.660 YTL, dönemde iadesi istenebilecek maksimum tutarı ifade etmektedir.
Bu durumda kanımızca önce ATİK’lere dışında kalan giderlere ait yüklenilen KDV’ler iade tutarının hesaplanmasında dikkate alınacak bakiye kısım ise ATİK’lere ait Yüklenilen KDV’den karşılanacaktır. Karşılanamayan kısım ise bir daha ki dönemlerde iadeye konu edilebilir. Bu durumda;
Direkt Yüklenilen Giderlere İlişkin İnd. KDV 102.730,77
GYG İndirilecek KDV 7.546,11
Toplam 110.276,88 YTL’nin tamamı iadesi istenebilecek bakiye (177.660 – 110.276,88=) 67.383,12 YTL ise ATİK’lere ait yüklenilen KDV’den karşılanacaktır. Geriye kalan (104.000,06 – 67.383,12) YTL 36.616,94 YTL ise bir sonraki dönem iade tutarının hesaplanmasında dikkate alınabilecektir.
Kaynakça;
11 Sıra No.lu KDV Genel Tebliği
33 Sıra No.lu KDV Genel Tebliği
84 Sıra No.lu KDV Genel Tebliği
Mahmut VURAL, KDV Vergisi İade Rehberi
Mehmet MAÇ, KDV Uygulaması
Kemal OKTAR, KDV İstisnalar ve İadeler
Huseyin Aslan's Blog 