Huseyin Aslan's Blog

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU 8/1. MADDESİ KAPSAMINDA TECİL/TERKİN UYGULAMASI

Bu yazıda sadece ÖTV Kanunun 8/1. Maddesi kapsamında Tecil/Terkin müessesi çerçevesinde satın alınan mallara ilişkin uygulama ile YMM Üretim Tasdik Raporunda dikkat edilecek hususları özetlemeye çalışacağım.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun Verginin Tecili başlıklı 8. Maddesinin 1. fıkrası uyarınca kanuna ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların; (I) sayılı listeye dahil olmayan malların imalinde kullanılması, ve diğer hükümlere uyulması halinde özel tüketim vergisinin Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen kısmının tecil ve terkin olacağı belirtilmiştir.   “Bu Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların; (I) sayılı listeye dahil olmayan malların imalinde kullanılmak üzere mükellefler tarafından tesliminde tarh ve tahakkuk ettirilen özel tüketim vergisinin Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek kısmı, teminat alınmak suretiyle tecil olunur. Söz konusu malların tecil tarihini takip eden aybaşından itibaren oniki ay içinde (I) sayılı listeye dahil olmayan malların imalinde kullanılması halinde tecil olunan vergi terkin edilir. Bu hükümlere uyulmaması halinde, bu malların tecil-terkin işlemi dışındaki amaçlarla tesliminde tarh edilmesi gereken vergi tutarından, daha önce tahsil edilen verginin mahsubundan sonra kalan tutar, vade tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirlenen gecikme zammı ile birlikte alıcıdan tahsil edilir. Ancak, tecil edilen verginin 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler dolayısıyla terkin edilememesi halinde bu vergi, tecil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilir.”

Kanun maddesi uyarınca tecil/terkin müessesi kapsamında işlem yapabilmek için temel olarak aşağıdaki şartları sağlamak gerekmektedir.

a) Bu Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde sayılan malların; imalatçılar tarafından (I) sayılı listede yer alan mallar dışında malların imalatında kullanılması. Bu konu hakkında oluşan tereddütleri gidermek amacıyla Gelir İdaresi 3 Seri No’lu Özel Tüketim Vergisi Sirkülerini yayınlamıştır. Ayrıca fason üretim yapmak suretiyle de bu bu uygulamadan yararlanmak mümkündür.( 4 Seri No’lu Özel Tüketim Vergisi Sirküleri)

b) Tecil edilecek kısım için teminat verilmesi.

c) İmalat işleminin tecil tarihini takip eden aybaşından itibaren on iki ay içinde gerçekleştirilmesi.

A) Tecil/Terkin Uygulaması

1) Tecil/Terkin Konusu Malların İmalatçılar Tarafından Yurt İçindeki ÖTV Mükellefi Satıcılardan Satın Alınması

a. Bu uygulamadan yararlanmak isteyen imalatçılar  (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malları ithalatçıdan veya rafineriden alımında, 1 Seri Nolu ÖTV Genel Tebliği ekinde yer alan “Talep ve Taahhütname” ile birlikte sanayi sicil belgesinin noter veya yeminli mali müşavir tarafından onaylanmış bir örneğini ÖTV mükellefine vereceklerdir. “Talep ve Taahhütname” damga vergisine tabiidir.( 17 Seri No’lu DAMGA VERGİSİ SİRKÜLERİ)

b. Genel ve katma bütçeli idareler ile il özel idareleri ve sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşlar dışında yer alan ÖTV mükellefleri tecil/terkin müessesi kapsamında teslim ettikleri mallar için hesaplanan tecil ÖTV tutarı ve 12 aylık gecikme faizi kadar teminat vereceklerdir.

c. Kendilerine ilgili “Talep ve Taahhütname” ve sanayi sicil belgesi ile başvuran alıcılara bu uygulama kapsamında mal teslim eden ÖTV mükellefleri  Bakanlar Kurulunun belirlediği tutara göre ÖTV hesaplayarak beyannamelerinin ilgili bölümünde beyan edecektir. Beyan edilen verginin Bakanlar Kurulu Kararına göre tecil edilmesi öngörülen kısmı tecil edilecek, kalan kısmı tahsil edilecektir.

d. İmalatçı tarafından bu kapsamda satın alınan malların, satın alma tarihinden itibaren 12 ay içerisinde  (I) sayılı listedeki mallar dışındaki ürünlerin imalinde kullanılması gerekmektedir. Bunu tevsik edecek olan YMM Üretim Tasdik Raporu ise imalatın yapıldığı hesap dönemini izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar ÖTV mükelleflerinin vergi dairelerine teslim edilmesi gerekmektedir. Böylece tecil edilen vergiler terkin edilir ve teminatlar çözülür. Genel ve katma bütçeli idareler ile il özel idareleri ve sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşların ise YMM Üretim Tasdik raporu ibraz etmelerine gerek yoktur. Bu kurumların  bu malları 12 ay içinde (I) sayılı listedeki mallar dışındaki malların imalinde kullandıklarına dair kuruluş yetkililerince imzalanan bir yazıyı vergi dairesine ibraz etmeleri yeterli olacaktır. (2 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ)

e. Öte yandan imalatlarını süresinde YMM üretim tasdik raporu ile tevsik etmeyen alıcılar veya ithalatçıların vergi incelemesine sevk edileceği ve inceleme raporuna göre işlem yapılacağı belirtilmiştir. Süresinden sonra fakat vergi incelemesinden önce teslim edilen raporların işleme konulmayacağı vergi inceleme raporuna göre işlem yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca işi bırakan mükelleflerin ilgili üretim tasdik raporlarını iş bırakma tarihini takip eden ay başından itibaren 2 ay içerisinde vergi dairelerine teslim etmeleri gerekmektedir.  (12 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ)

f. İndirimli teminat uygulamasından istifade edebilmek için son iki takvim yılında düzenlenen vergi inceleme veya YMM üretim raporlarında tecil terkin uygulaması kapsamında imalatların uygun şekilde gerçekleştirildiğinin tevsik edilmesi gerekmektedir. İmalatçılar söz konusu raporları indirimli teminattan yararlanmak istediklerine ilişkin bir teminatla birlikte bağlı bulundukları vergi dairelerine başvuracaklar vergi daireleri de teslim edilen raporlar uyarınca üretimde kullanılan miktarlar için ÖTV mükelleflerinin vergi dairelerinden teyit alacaklardır. Daha sonra vergi daireleri EK:22 “ Tecil-Terkin Kapsamında %5 Oranındaki İndirimli Teminattan Yararlananlara İlişkin Bilgi Formu”nu düzenleyerek imalatçılara verecektir. İmalatçılar bu formu ÖTV mükellefi satıcılara ibraz etmek suretiyle teminattan yararlanabileceklerdir. Böylece mükelleflerin yukarıdaki şekilde hesaplanan teminat tutarının %5’ini vermeleri yeterli olacaktır. (15 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ.)

g. Tecil/Terkin müessesi kapsamında satın alınan malların herhangi  bir sebeple 12 ay içerisinde üretimde kullanılamaması veya satıcıya iade edilmesi durumunda tecil edilen verginin vade tarihinden itibaren gecikme zammı (mücbir sebep durumunda tecil faizi) ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir. (16 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ)

h. Tecil-terkin uygulaması kapsamında kullanmak üzere mal satın alan veya ithal eden mükellefler 14 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ ekinde (EK:21) olarak yer alan “ÖTV Kanununun 8/1 inci Maddesi Kapsamında Teslim Alınan/İthal Edilen Mallara İlişkin Bildirim Formu”nu hizmet veren İnternet Vergi Dairesi/Kurumlar-Gelir Vergi Dairesi sayfasına girerek birer aylık alımlarına ilişkin olarak takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar doldurup onaylamak suretiyle KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine göndermeleri gerekmektedir. Gönderilen bildirimlerin içeriğinde alıcılarca düzeltme yapılmak istenmesi halinde, aynı döneme ait düzeltilen bildirimler onaylanarak gönderilebilecektir. Bu bildirimi yapmayan mükellefler için VUK hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.

1) Tecil/Terkin Konusu Malların İmalatçılar Tarafından İthal Edilmesi

1 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ’nin 9/1-e bölümü ithalatçı imalatçıların tecil terkin uygulaması kapsamında mal ithal etmeleri durumunda izlemeleri gereken yolu özetlemiştir. Yukarıdaki uygulamaya göre farklılık arz eden durumlar aşağıda sıralanmıştır.

a) (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların imalatçılar tarafından ithal edilerek söz konusu ürünleri (I) sayılı listedeki malların dışındaki ürünlerin imalinde kullanacağını gümrük idaresine beyan etmelidir. Bunun için ithalatçı-imalatçılar 3 SERİ NO’LU ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞ ekinde yer alan Ek 14 “ (I9 SAYILI LİSTENİN (B) CETVELİNDE YER ALAN MALLARIN İTHALİNDE GÜMRÜK İDARESİNE VERİLECEK TALEP VE TAAHHÜTNAME”’yi doldurularak gümrük idaresine teslim ederler.

b) Gümrük idaresi Bakanlar Kurulu’nun ürünün bu amaçla kullanılmasına ilişkin olarak belirlediği ÖTV tutarı kadar teminat alınacaktır. Alınacak teminatla ilgili diğer düzenlemeler yukarıda özetlendiği gibidir. Başka bir deyişle ithalatçı-imalatçıların uygulamasında bir farklılık bulunmamaktadır.

c) 4760 sayılı ÖTV Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı, bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV’ye tabi tutulmuştur. Buna göre  imalatçı-ithalatçıların ÖTV mükellefiyeti tesis ettirmeleri esastır.  Söz konu malları ithal ettikleri dönemde değil, imalatta kullandıkları vergilendirme dönemine ait beyannamede beyan etmeleri gerekmektedir. Bu döneme ilşkin verilen beyanname ekinde 1- Ek-14 Talep ve Taahhütnameyi 2-Sanayi Sicil Belgesi’ni ve 3-  indirimli teminattan faydalanan mükellefler için Ek:22’yi sunmaları gerekmektedir.

d) Bu beyan üzerine tecil edilmesi gereken kısım tecil olacak kalan kısım tahsil olacaktır. Yukarıda özetlenen esaslar çerçevesinde vergi dairesine sunulan Üretim Tasdik Raporu’nun ibrazı üzerine tecil edilen kısım terkin edilir.

Yurt içi ÖTV mükelleflerinden mal satın alınması ile üreticilerin söz konusu m alları ithal ederek  (I) sayılı listedeki malların dışındaki malların imalinde kullanarak tüketmesi arasında yukarıdaki 4 maddenin dışında farklılık arz eden bir durum bulunmamaktadır.

B) YMM Üretim Tasdik Raporları

Yukarıda özetlemeye çalıştığım ÖTV Kanunu’nun 8/1. maddesi kapsamında gerçekleştirilen tecil/terkin uygulamasında bahsedilmesi gereken diğer önemli bir konu da, mükelleflerin bu müesseseden yararlanabilmek için vermek zorunda oldukları teminatları çözdürmek için ibraz etmeleri gereken  “YMM Üretim Tasdik Raporları”dır. İleriki günlerde bu rapor örneklerinden de hazırlayıp yine bu başlık altında paylaşacağım. Ancak şimdilik burada 33 Seri No’lu Sm, Smmm Ve Ymm Kanunu Genel Tebliği çerçevesinde raporda dikkat edilmesi gereken noktalara vurgu yapacağım. Ayrıca vergi dairelerinin bu raporlarda hangi hususlara öncelikli olarak yoğunlaştığını geçmişteki acı tecrübelerime dayanarak sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Bu raporlarla ilgili olarak yukarıda bahsettiğim konulara tekrar burada değinmeye gerek duymuyorum.

İmalatçı firmalar tarafından  (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan solvent türevlerinin 12 ay içerisinde  (I) sayılı listedeki mallar dışındaki ürünlerin imalinde kullandığının tespiti, 33 Seri Nolu Tebliğde yer alan ibareyle ‘4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’ nun 8 inci maddesinin 1 inci fıkrası kapsamında tecil-terkin ve/veya indirimli teminat uygulamasından yararlanması için öngörülen şartları sağlayıp sağlamadığının tespiti’ amacıyla Yeminli Mali Müşavirler, “YMM Üretim Tasdik Raporu” düzenleyerek en geç imalatın yapıldığı hesap dönemini izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar ÖTV mükelleflerinin vergi dairelerine teslim ederler.

Rapor içeriğine ve başlık sayfasına 33 Seri No’lu Sm, Smmm Ve Ymm Kanunu Genel Tebliği eklerinden ulaşabilirsiniz. Rapor içeriğinde bulunması gereken bilgiler başlıklar halinde bu dispozisyonda açıklandığından tekrar burada aynı şeyleri tekrarlamayacağım. Zaten bu bilgilerin tamamını içerecek iki rapor örneğini önümüzdeki günlerde hazırlayarak burada yayınlayacağım.

Raporlarda özellikle solvent türevlerine ilişkin stok dengelerinin kurulması ve ilgili dönemde üretimde kullanılan miktarlara yer verilmesi gerekir. Ayrıca bu kullanım miktarlarını ve tutarlarını teyit eden bilgi belgeler ile (stok hareketlerinin dökümü, faturalar, üretilen mallardaki solvent türevlerinin kullanımına ilişkin spesifik açıklamalar vb) kullanım miktarlarının doğruluğu desteklenmelidir.

Solvent Türevlerinin üretimde kullanımının kapasite raporlarıyla uyumlu olması gerekmektedir. Zaten Sanayi Odası’ndan bu üretilen mamullerde kullanılan solvent türevlerinin tespitine ilişkin olarak  ‘Ekspertiz Raporu’  da Rapor ekinde sunulmaktadır. Üretici firmalar Sanayi Odası’na başvurarak bu yönde bir ekspertiz raporuna ihtiyaç duyduklarını bir dilekçeyle belirtiyorlar. Daha sonra Sanayi Odası’nın atayacağı yetkili kişiler gerekli incelemeleri yaptıktan sonra bu raporu hazırlayarak üreticiye teslim ediyorlar.

Raporda yer alması gereken diğer bilgi belgeler rapor içeriğinin gösterildiği dispozisyonda yer almaktadır. Ayrıca Raporlar her bir satıcı için ayrı ayrı düzenleniyor ve her birinin vergi dairesine teslim ediliyor.